Dossiers

Gerecht EU 21 oktober 2026, IEF 24020; IEFbe 4397; ECLI:EU:T:2026:690 (Novavax tegen EUIPO, Brill International). In deze zaak tussen Novavax en EUIPO, met Brill International als interveniënte, staat de vraag centraal of het aangevraagde Uniewoordmerk MATRIX-A verwarringsgevaar oplevert met het oudere Uniebeeldmerk MATRIX OCULAR. Novavax heeft het merk MATRIX-A aangevraagd voor adjuvantia in klasse 5. Brill International heeft hiertegen oppositie ingesteld op basis van haar oudere merk MATRIX OCULAR, dat is ingeschreven voor oogheelkundige preparaten en farmaceutische producten voor oogheelkundig gebruik. De oppositieafdeling heeft de oppositie toegewezen, waarna de kamer van beroep van EUIPO heeft geoordeeld dat sprake is van verwarringsgevaar in de zin van artikel 8 lid 1 onder b UMVo. Novavax betoogt dat de betrokken waren wezenlijk verschillen. Volgens haar worden de adjuvantia uitsluitend gebruikt om de immuunrespons op vaccins te versterken en zijn deze bestemd voor een gespecialiseerd professioneel publiek. Het Gerecht volgt dit betoog niet. De door Novavax ingediende beperking van de warenomschrijving is door de kamer van beroep afgewezen en Novavax heeft deze afwijzing niet bestreden. Voor de beoordeling van het verwarringsgevaar moet daarom worden uitgegaan van de oorspronkelijke, ruimere warenomschrijving 'adjuvantia'. Het daadwerkelijke gebruik van het merk voor specifieke vaccinbestanddelen is daarbij niet relevant.

UPC CoA 12 oktober 2026, IEF 24009; IEFbe 4394; UPC-CoA-312/2025 (Fujifilm tegen Kodak). In deze zaak tussen Fujifilm en Kodak staat de vraag centraal of Kodak een week extra krijgt om schriftelijk te reageren op een verzoek tot heropening van de procedure (rehearing) van Fujifilm. De procedure heeft betrekking op octrooi EP 3 511 174. Kodak verzoekt op 8 oktober 2026 om verlenging van de reactietermijn van 16 oktober tot 23 oktober 2026. Daarbij voert Kodak aan dat Fujifilm met de verlenging heeft ingestemd en overlegt zij de relevante e-mailcorrespondentie. Het UPC CoA overweegt dat de rechter op grond van Rule 9.3(a) van de RoP een procesrechtelijke termijn kan verlengen op gemotiveerd verzoek van een partij. Bij de beoordeling moeten alle omstandigheden worden meegewogen, in het bijzonder de gevolgen van de verlenging voor een eerlijk en efficiënt verloop van de procedure en de rechten van verdediging van de wederpartij.

De rector magnificus van de Vrije Universiteit Amsterdam en de decaan van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid nodigen u van harte uit tot het bijwonen van de openbare zitting van het college van decanen, waarin dr. S.J. van Gompel benoemd tot hoogleraar Intellectuele Eigendom, dit ambt hoopt te aanvaarden met het uitspreken van de rede "Rupsje nooitgenoeg in IE wonderland". 

De zitting vindt plaats op vrijdag 13 november om 15.45 uur in de aula van de Vrije Universiteit. Het adres is De Boelelaan 1105. Na afloop vindt een receptie plaats. 

De VU gebouwen liggen rondom een centraal campusplein. Door het nabij gelegen station Amsterdam Zuid en verschillende metro-, tram- en buslijnen is de VU campus uitstekend te bereiken. Informatie over parkeren is te vinden op: www.parkerenbijvu.nl

Rb. Den Haag 12 november 2026, IEF 24018; ECLI:NL:RBDHA:2026:33456 (BYD tegen Jaguar). De voorzieningenrechter heft het door Jaguar Land Rover Limited (Jaguar) onder BYD Nederland B.V. en BYD Europe B.V. (gezamenlijk BYD) gelegde conservatoire bewijsbeslag op in een geschil over een vermeende inbreuk op de Uniemodelrechten van Jaguar op de Land Rover Defender. Jaguar stelt dat de door BYD ontwikkelde Ti7 inbreuk maakt op haar modelrechten en heeft op 14 augustus 2026 verlof gekregen om bewijsbeslag te leggen op onder meer documenten en digitale gegevens over de ontwikkeling, productie en mogelijke Europese marktintroductie van de Ti7. Het beslag is op 24 augustus 2026 gelegd. BYD vordert opheffing van het beslag en stelt onder meer dat Jaguar onvoldoende belang heeft bij de gegevens en dat het beslag te ruim is opgezet. De voorzieningenrechter overweegt dat op grond van artikel 705 lid 2 Rv een conservatoir beslag onder meer moet worden opgeheven wanneer summierlijk van de ondeugdelijkheid van het ingeroepen recht of van het onnodige van het beslag blijkt. Volgens de voorzieningenrechter is het bewijsbeslag onnodig voor zover het de onderbouwing van de gestelde modelinbreuk betreft, omdat Jaguar haar beslagverzoek niet daarop heeft gebaseerd. Jaguar stelt de gegevens nodig te hebben om de omvang van de inbreuk en de daardoor veroorzaakte schade vast te stellen. Tussen partijen staat echter vast dat BYD de Ti7 nog niet in de Europese Unie aanbiedt of heeft verkocht. De gestelde dreigende inbreuk kan daarom nog niet tot schade voor Jaguar hebben geleid. Ook het mogelijke toekomstige belang bij de gegevens rechtvaardigt het beslag niet, omdat artikel 194 Rv het bestaan van een rechtsbetrekking vereist en een mogelijke toekomstige rechtsbetrekking daarvoor onvoldoende is. Naar voorlopig oordeel is daarmee summierlijk gebleken van de ondeugdelijkheid van de schadevordering. De voorzieningenrechter heft het bewijsbeslag volledig op, waarmee op grond van artikel 860 lid 2 Rv ook de gerechtelijke bewaring eindigt.

Rb. Noord-Holland 3 november 2026, IEF 24017; ECLI:NL:RBNHO:2026:14975 (de vrouw tegen de man). In deze zaak staat de botsing centraal tussen het recht van een moeder op eerbiediging van haar persoonlijke levenssfeer, eer en goede naam (artikel 8 EVRM) en het recht van de vader op vrijheid van meningsuiting (artikel 10 EVRM). Partijen hebben een relatie gehad en hebben samen het ouderlijk gezag over hun twee kinderen. De vrouw is “momfluencer” waarmee ze als influencer inkomsten verdient met betaalde samenwerkingen waarin ook de kinderen voorkomen. Tijdens de relatie had de man daar geen bezwaar tegen. Na de breuk verzette hij zich en wilde hij voor iedere samenwerking apart toestemming geven. Hij plaatste online berichten waarin hij de vrouw ervan beschuldigde de kinderen als verdienmodel te gebruiken, deelde privécommunicatie en benaderde ongeveer negen opdrachtgevers van de vrouw. Hij dreigde daarbij met juridische stappen. De vrouw vorderde, samengevat, verwijdering van de publicaties, een verbod om haar zonder feitelijke grondslag te beschuldigen en om haar opdrachtgevers te benaderen, en een rectificatie. Zij baseerde dit op artikel 8 EVRM en stelde dat een geschil over het gezamenlijk gezag volgens artikel 1:253a BW aan de rechter moet worden voorgelegd. De man stelde dat de kinderen een eigen mening hebben en dat hij alleen hun privacy wilde beschermen. 

HvJ EU 12 november 2026, IEF 24016; IT 5648; IEFbe 4396; ECLI:EU:C:2026:971 (Austro-Mechana en AKM). Het Hof oordeelt dat aanbieders van onlinediensten voor het delen van content geen afzonderlijke toestemming voor reproductiehandelingen hoeven te verkrijgen wanneer deze technisch noodzakelijk zijn om door gebruikers geüploade beschermde werken aan het publiek mee te delen of beschikbaar te stellen. Aanleiding is een geschil tussen de Oostenrijkse collectieve beheerorganisaties Austro-Mechana en AKM en de Oostenrijkse toezichthouder op collectieve beheerorganisaties. Austro-Mechana beheert onder meer het reproductierecht, terwijl AKM het recht van mededeling aan het publiek en het recht van beschikbaarstelling beheert. Austro-Mechana verzocht de toezichthouder vast te stellen dat haar beheersbevoegdheid ook betrekking heeft op de digitale kopieën die op de servers van onlineplatforms worden gemaakt wanneer gebruikers beschermde content uploaden. De toezichthouder wees dit verzoek af, waarna de beheerorganisaties beroep instelden. De verwijzende Oostenrijkse rechter stelt prejudiciële vragen over de verhouding tussen het reproductierecht van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG en artikel 17 DSM-richtlijn (2019/790). Het Hof stelt vast dat de opslag van digitale kopieën op de servers van aanbieders van onlinediensten voor het delen van content een reproductiehandeling vormt in de zin van artikel 2 Richtlijn 2001/29/EG. De uitzondering voor tijdelijke reproductiehandelingen van artikel 5 lid 1 van die richtlijn is niet van toepassing wanneer deze kopieën langdurig of voor onbepaalde tijd worden opgeslagen, hetgeen de nationale rechter moet verifiëren. Volgens het Hof volgt echter uit de context en doelstelling van artikel 17 lid 1 DSM-richtlijn dat de toestemming die aanbieders moeten verkrijgen voor de mededeling aan het publiek of beschikbaarstelling van beschermde content ook de reproductiehandelingen omvat die technisch noodzakelijk zijn om deze handelingen mogelijk te maken. Voor dergelijke reproducties is daarom geen afzonderlijke toestemming van de rechthebbenden vereist.

Roos Dolman met ‘Satirisch merkgebruik en de “geldige reden"
Uit het juryrapport: De scriptie gaat over een mooi fundamenteel onderwerp, namelijk de spanning tussen het merkenrecht en de uitingsvrijheid. Het onderzoek richt zich op satirisch
merkgebruik. Dat onderwerp staat op dit moment volop in belangstelling vanwege de zaak tussen IKEA en het Vlaams Belang, die ten tijde van het schrijven van de scriptie wel aanhangig was bij het Hof van Justitie maar nog niet was beslist. De scriptie beschrijft het juridisch kader goed en helder. Het bouwt de analyse mooi op, beginnend met een beschrijving van het merkenrechtelijke kader, vervolgens focussend op het meest relevante begrip (geldige reden), en eindigend met de rol die grondrechten spelen bij de invulling van dat begrip. Als kers op de taart bevat de scriptie een rechtsvergelijking, zowel intern (met het modellenrecht en auteursrecht) als extern (met de VS en Duitsland).

De analyse mondt uit in een helder antwoord op de onderzoeksvraag, waarbij een concreet en goed onderbouwd voorstel wordt gedaan voor de nadere invulling van het begrip “geldig reden” bij satirisch merkgebruik. Daarbij schrikt de student er niet voor terug om af te wijken van de conclusie van de Advocaat-Generaal in de IKEA/Vlaams Belang zaak en om diens ideeën met kracht van argumenten te bestrijden.

Bovendien is de scriptie vlot geschreven en daardoor plezierig leesbaar. De jury is dan ook van mening dat het artikel een goede en mooie bijdrage levert aan het debat over dit fundamentele onderwerp.

Juryrapport BIE-scriptieprijs 2026
De jury bestond dit jaar uit de volgende leden:

• Prof. mr. Peter Blok (voorzitter) (Universiteit Utrecht);
• Mr. dr. Lotte Anemaet (Vrije Universiteit);
• Mr. dr. Roderick Chalmers Hoynck van Papendrecht (AKD).

De jury heeft acht scripties ontvangen die meedongen naar de BIE-scriptieprijs.

HvJ EU Conclusie A-G Spielmann 12 november 2026, IEF 24015; IEFbe 4395; ECLI:EU:C:2026:974 (Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP). Advocaat-generaal Spielmann concludeert over de voorwaarden waaronder collectieve beheerorganisaties (CBO's) informatie kunnen verlangen van gebruikers van auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermde prestaties op grond van de Handhavingsrichtlijn (2004/48/EG) en de richtlijn collectief beheer (2014/26/EU). Aanleiding is een geschil tussen de Poolse collectieve beheerorganisatie Stowarzyszenie Artystów Wykonawców SAWP (SAWP) en kabeltelevisie-exploitant E., die audiovisuele werken heruitzendt. SAWP beheert naburige rechten van uitvoerende kunstenaars en verlangt informatie over de door E. heruitgezonden radio- en televisieprogramma's, de daarmee behaalde inkomsten en het aantal abonnees. Met deze informatie wil SAWP vaststellen of de door haar vertegenwoordigde uitvoerende kunstenaars aanspraak kunnen maken op schadevergoeding wegens inbreuk op hun naburige rechten of op wettelijke vergoedingen voor het gebruik van hun uitvoeringen. E. betwist dat dergelijke aanspraken bestaan en stelt dat de exploitatierechten op de uitvoeringen in de audiovisuele werken volgens het nationale recht aan de producenten toebehoren. De verwijzende Poolse rechter vraagt onder meer of een CBO informatie over mogelijk inbreukmakend gebruik kan verlangen zonder dat sprake is van een gerechtelijke procedure wegens IE-inbreuk. De advocaat-generaal overweegt dat artikel 8 lid 1 Handhavingsrichtlijn geen zelfstandig informatierecht biedt dat buiten een dergelijke procedure kan worden uitgeoefend. Een informatieverzoek kan weliswaar vóór, tijdens of na een inbreukprocedure worden ingediend, maar moet voldoende verband houden met een dergelijke procedure en gerechtvaardigd en redelijk zijn. Ook artikel 2 lid 1 Handhavingsrichtlijn staat volgens hem niet toe dat lidstaten een verdergaand nationaal informatierecht invoeren waarmee de procedurele waarborgen van artikel 8 worden omzeild. Een vrijwel onvoorwaardelijk recht op informatie zou kunnen leiden tot verkennende verzoeken (fishing expeditions) en afbreuk doen aan het evenwicht tussen de bescherming van IE-rechten en de belangen van gebruikers.

Rb. Amsterdam 23 juli 2025, IEF 24013; ECLI:NL:RBAMS:2025:11560 ([eiser 1] tegen [gedaagde]). De rechtbank oordeelt in twee samenhangende verzetprocedures over de naburige rechten op de muziekcatalogus van een Noorse zangeres en over beschuldigingen van fraude en oplichting binnen de muziekindustrie. In zaak A stelt een muziekexploitatiemaatschappij ([eiser 1]) dat een voormalig producent van de zangeres ([gedaagde]) sinds 2018 zonder toestemming inbreuk maakt op haar naburige rechten door de muziekcatalogus via onder meer YouTube en Spotify te exploiteren. Ook verwijt zij hem dat hij tegenover derden betwist dat de rechten bij haar berusten. Volgens de maatschappij zijn de rechten via verschillende overeenkomsten uiteindelijk aan haar overgedragen. De producent betwist echter de rechtsgeldigheid van deze overdrachten. De rechtbank stelt voorop dat op grond van artikel 9 Wet op de naburige rechten voor de overdracht van deze rechten een daartoe bestemde akte vereist is. De maatschappij moet daarom aantonen dat de rechten via een rechtsgeldige keten van overdrachten (chain of title) bij haar terecht zijn gekomen. De producent heeft gemotiveerd betwist dat Target Music Group (TMG) de rechten in september 2009 rechtsgeldig aan de rechtsvoorgangers van de maatschappij heeft overgedragen. Hij wijst onder meer op aanwijzingen dat een andere onderneming eerder 50% van de rechten had verkregen, het bestaan van twee versies van de overdrachtsovereenkomst, vragen over de authenticiteit van handtekeningen en de voortgezette exploitatie door TMG na de gestelde overdracht. De maatschappij heeft deze bezwaren onvoldoende weerlegd. Volgens de rechtbank bestaan daardoor ernstige vragen over de authenticiteit van de akte van 28 september 2009 en de rechtsgeldigheid van de gestelde overdracht. Omdat deze schakel in de rechtenketen onvoldoende is onderbouwd, is niet komen vast te staan dat de maatschappij rechthebbende is op de naburige rechten. De rechtbank vernietigt het eerdere verstekvonnis en wijst alle vorderingen in zaak A af, waaronder de gevorderde exploitatie- en uitlatingenverboden en schadevergoeding. De maatschappij wordt veroordeeld tot betaling van € 14.455,22 aan proceskosten op grond van artikel 1019h Rv.

UPC CoA 12 oktober 2026, IEF 24008; IEFbe 4393; UPC-CoA-146/2026, UPC-CoA-147/2026 en UPC-CoA-148/2026 (Promosome tegen BioNTech). In deze zaak tussen Promosome en BioNTech staat de vraag centraal of een hoge werkdruk en schoolvakanties aanleiding vormen om de termijn voor het indienen van de gronden van hoger beroep te verlengen. Het geschil betreft octrooi EP 2 401 365. Promosome en The Scripps Research Institute hebben hoger beroep ingesteld tegen een beslissing van de Lokale Divisie München van 7 juli 2026 en verzoeken op grond van Rule 9.3(a) van de RoP om verlenging van de termijn voor het indienen van hun beroepsgronden met één maand, van 9 november tot 9 december 2026. Promosome en The Scripps Research Institute voeren aan dat sprake is van uitzonderlijke omstandigheden vanwege de bijzonder hoge werkdruk van hun procesvertegenwoordiger. Deze bestaat onder meer uit verschillende termijnen in andere procedures en mondelinge behandelingen die een inhoudelijke voorbereiding vereisen. Daarnaast wijzen zij erop dat de voorbereidingstermijn volledig samenvalt met de Beierse zomerschoolvakantie en gedeeltelijk met de herfstvakantie. Volgens hen zou de gevraagde verlenging geen nadelige gevolgen hebben voor een efficiënt verloop van de procedure of voor de belangen van BioNTech en Pfizer. Beide verweerdersgroepen verzetten zich tegen het verzoek en stellen dat de aangevoerde omstandigheden voorzienbaar waren en door een passende werkverdeling hadden kunnen worden opgevangen.