Geen auteursrechtinbreuk op Michelin-bank door afwijkende vormgeving Capoli-bank

Hof Arnhem-Leeuwarden 13 oktober 2026, IEF 24010; zaaknr. 200.343.317 (Top-Line c.s. tegen SVHH). Het hof bekrachtigt het vonnis van de Rechtbank Gelderland van 20 maart 2024 [IEF 21979] in een geschil tussen meubelontwerper Simhon en meubelproducent Top-Line A/S enerzijds en SVHH Products B.V., handelend onder de naam EasySofa, anderzijds. Top-Line c.s. stellen dat de door SVHH geproduceerde en verhandelde Capoli-bank inbreuk maakt op het auteursrecht op de Michelin-bank. De rechtbank had geoordeeld dat de Michelin-bank auteursrechtelijk beschermd is, maar dat de Capoli-bank daarop geen inbreuk maakt en evenmin sprake is van slaafse nabootsing. Het hof laat in het midden of de Michelin-bank auteursrechtelijk beschermd is. Daarbij overweegt het hof dat de door Top-Line c.s. aangevoerde triviale vormgevingselementen, ook in combinatie met andere elementen, niet bijdragen aan de oorspronkelijkheid van de Michelin-bank. Of de overige aangevoerde elementen, afzonderlijk of gezamenlijk, auteursrechtelijke bescherming rechtvaardigen, laat het hof in het midden. Onder verwijzing naar het arrest Mio en Kontektra van het Hof van Justitie van 4 december 2025 overweegt het hof dat voor auteursrechtinbreuk vereist is dat oorspronkelijke creatieve elementen van het beschermde werk op herkenbare wijze zijn overgenomen in het beweerdelijk inbreukmakende voorwerp. Een overeenkomende algemene totaalindruk is daarbij niet relevant. Volgens het hof zijn de door Top-Line c.s. gestelde oorspronkelijke creatieve elementen niet op herkenbare wijze overgenomen in de Capoli-bank. Met name de positionering en bolligheid van de kussenelementen (padding) verschillen aanzienlijk. Waar de Michelin-bank wordt gekenmerkt door bolle, pofvormige elementen, heeft de Capoli-bank een strakkere, meer rechtlijnige vormgeving. Ook de vormgeving van de armleuningen verschilt. Het hof concludeert daarom dat er geen sprake is van auteursrechtinbreuk.

Ook het subsidiaire beroep van Top-Line c.s. op onrechtmatig handelen slaagt niet. Volgens Top-Line c.s. haakt SVHH met een goedkope imitatie van de Michelin-bank onrechtmatig aan bij de door hen opgebouwde goodwill. Het hof stelt vast dat Top-Line c.s. zich in hoger beroep niet langer beroepen op slaafse nabootsing en evenmin een grief hebben gericht tegen het oordeel van de rechtbank dat onvoldoende is aangetoond dat de Michelin-bank een eigen gezicht op de markt had. Volgens het hof hebben zij bovendien onvoldoende feiten gesteld waaruit blijkt dat SVHH op andere wijze onrechtmatig handelt. Het profiteren van andermans goodwill of bedrijfsdebiet is zonder schending van een intellectueel eigendomsrecht of bijkomende omstandigheden op zichzelf niet onrechtmatig. Ook het bezwaar tegen de proceskostenveroordeling in eerste aanleg wordt verworpen. Volgens het hof zijn de door de rechtbank gehanteerde proceskosten niet onredelijk of onevenredig. Het hoger beroep van Top-Line c.s. slaagt niet en het vonnis van de rechtbank wordt bekrachtigd. Aan het voorwaardelijk incidenteel hoger beroep van SVHH komt het hof niet toe, omdat de voorwaarde waaronder dit is ingesteld niet is vervuld. Top-Line c.s. worden veroordeeld tot betaling van € 15.854,10 aan proceskosten in hoger beroep.

3.21. Het hof stelt voorop dat naar zijn oordeel de elementen die Top-Line c.s. zelf ‘triviaal’ noemen dat inderdaad zijn, in die zin dat zij op zich zelf en ook in combinatie (al dan niet tezamen met andere vormgevingselementen) niet bijdragen aan enige oorspronkelijkheid van de Michelin-bank. Niet inzichtelijk en niet voldoende toegelicht is waarom juist deze combinatie van keuzes uit triviale elementen zou getuigen van een intellectuele schepping die de persoonlijkheid van de maker uitdrukt.

3.22. Of de resterende elementen, door Top-Line aangeduid met de letters (a) t/m (c), dan wel het door Top-Line c.s. later omschreven ‘DNA’ van de bank, aangeduid met de cijfers (1) t/m (3), al dan niet leiden tot een auteursrechtelijk te beschermen werk kan in het midden blijven. Ervan uitgaande dat dit zo is, zal hierna worden uitgelegd dat er geen sprake is van een inbreuk.

3.23. Om een inbreuk op het auteursrecht vast te stellen is vereist dat ten minste oorspronkelijke creatieve elementen van het beschermde werk zonder toestemming zijn gebruikt en dat deze elementen (dat wil zeggen elementen die uitdrukking geven aan de keuzen die de persoonlijkheid van de auteur van dat werk weerspiegelen) op herkenbare wijze zijn overgenomen in het beweerdelijk inbreukmakende voorwerp. Voor de beoordeling van de inbreukvraag is het feit dat dezelfde algemene indruk wordt gegeven niet relevant. Een zelfde totaalindruk is dus niet (meer) van belang.

3.24. SVHH heeft in het kader van haar betwisting aangevoerd dat er wezenlijke verschillen tussen de banken zijn, te weten: de wijze waarop bij de Capoli-bank de verschillende vlakken/elementen zijn gevormd waardoor er een andere uitstraling ontstaat dan bij de Michelin-bank, de verfijndere lijnvoering van de Capoli-bank ten opzichte van de meer grove afwerking van de Michelin-bank, de toepassing van minder schuim bij de Capoli-bank waardoor de Capoli-bank aanzienlijk minder bollig en pofvormig is, de vlakken/elementen van de Capoli-bank die hoekiger en strakker zijn vormgegeven, de hoge mate van symmetrie bij de toegepaste vlakken bij de Capoli-bank, terwijl de vlakken bij de Michelin-bank meer in omvang wijzigen en de verschillen in armleuningen waarbij de Capoli-bank beschikt over een dikkere zijleuning aan de onderzijde.

3.25. Het hof is van oordeel dat de door Top-Line c.s. gestelde oorspronkelijke creatieve elementen van de Michelin-bank, zoals die in verschillende varianten in het dossier zijn afgebeeld, niet op herkenbare wijze in de Capoli-bank zijn overgenomen. Daarvoor verschillen de banken te veel van elkaar. Zo springt direct in het oog dat de padding van de Capoli-bank duidelijk anders is dan die bij de Michelin-bank, zowel in positionering als in de bolligheid/pofvormigheid. De vlakken van de Capoli-bank zijn immers beduidend minder bol, waardoor de vlakverdeling van beide banken een onmiskenbaar andere uitstraling heeft. Bij de Michelin-bank leidt dit tot een uitgesproken bobbelige lijn die niet terug te vinden is bij de meer strakke rechtlijnige vormgeving van de Capoli-bank. Door de uitgesproken bolle vormen van de padding doet de Michelin-bank denken aan het Michelin-mannetje, hetgeen volgens Top-Line c.s. ook is bedoeld, terwijl dat bij de Capoli-bank niet het geval is. Dit wordt versterkt doordat de armleuning bij de Capoli-bank dikker is dan bij de Michelin-bank. Top-Line c.s. hebben bovendien benadrukt dat de bolle pads van de Michelin-bank een ‘eigen plek’ innemen ten opzichte van de rechthoekige vorm van de bank; ook dat effect is in de Capoli-bank niet zichtbaar. Dat beide banken een rechthoekige vorm hebben zonder zichtbare poten, met herhalende pads als elementen doet aan het voorgaande niet af. Dit alles geldt ook voor de op de mondelinge behandeling getoonde banken, voor zover dat inderdaad de Michelin-bank en de Capoli-bank zouden zijn (wat SVHH ter discussie heeft gesteld). De padding van de Capoli-bank is duidelijk anders, zowel in de positionering als in de bolligheid/pofvormigheid.

3.26. Van een auteursinbreuk is gelet op het voorgaande dus geen sprake.