ANP-vordering wegens online fotogebruik afgewezen bij gebrek aan onderbouwde rechthebbendheid

Rb. Gelderland 4 maart 2026, IEF 23364; ECLI:NL:RBGEL:2026:1937 (ANP tegen [gedaagde]). In deze procedure vorderde ANP schadevergoeding van een ondernemer wegens het zonder toestemming gebruiken van een bijgesneden foto van lachgasflessen op de blogpagina van diens website, zonder bronvermelding. De foto was afkomstig uit de beeldbank van ANP, waar bij het betreffende beeld onder meer “Bron ANP”, “Rechten Editorial” en de naam van de fotograaf stonden vermeld; Permission Machine had namens ANP de vermeende inbreuk opgespoord en gedaagde in 2021 gesommeerd € 450 te betalen. Gedaagde voerde onder meer aan dat ANP niet had bewezen dat zij rechthebbende was of bevoegd was om namens de maker op te treden, dat geen sprake was van een relevante openbaarmaking dan wel dat een uitzondering van art. 15 Auteurswet gold, dat ANP geen schade had geleden en dat sprake was van rechtsverwerking. De kantonrechter verwerpt eerst het ontvankelijkheidsverweer: uit de overgelegde correspondentie bleek voldoende dat Rosmalen Gerechtsdeurwaarders gemachtigd was om namens ANP op te treden. Ook oordeelt de kantonrechter dat de foto auteursrechtelijk beschermd is, omdat ANP onweersproken heeft gesteld dat deze het resultaat is van creatieve keuzes van de fotograaf, onder meer ten aanzien van compositie, uitsnede, camerahoek en belichting; het feit dat vergelijkbare foto’s op internet te vinden zijn, doet aan dat oorspronkelijke karakter niet af.

De vordering wordt evenwel afgewezen omdat ANP onvoldoende heeft onderbouwd dat zij zelf auteursrechthebbende is of op andere grond bevoegd is om de gestelde auteursrechtinbreuk te handhaven. De kantonrechter stelt voorop dat op grond van art. 1 Auteurswet het exclusieve recht tot openbaarmaking en verveelvoudiging toekomt aan de auteursrechthebbende, terwijl de maker daarnaast persoonlijkheidsrechten toekomen als bedoeld in art. 25 Auteurswet. Vaststaat volgens de rechtbank dat de in de beeldbank genoemde fotograaf de maker van de foto is, terwijl niet is gesteld of gebleken dat hij de foto in dienst van ANP heeft gemaakt. Daarmee berusten de auteursrechten in beginsel bij de fotograaf zelf. Voor overdracht van auteursrechten of verlening van een exclusieve licentie is op grond van art. 2 Auteurswet een akte vereist, en juist omdat gedaagde de rechthebbendheid van ANP uitdrukkelijk had betwist, had het op de weg van ANP gelegen om te stellen en te onderbouwen dat zij via een dergelijke akte de relevante rechten had verkregen. Nu ANP dat heeft nagelaten, wijst de kantonrechter de vordering af en komt hij niet meer toe aan bespreking van de overige verweren. ANP wordt als in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de proceskosten, die aan de zijde van de in persoon procederende gedaagde op nihil worden begroot.

ANP heeft onvoldoende onderbouwd dat zij rechten op de foto heeft

4.4.

Op grond van artikel 1 Auteurswet heeft de auteursrechthebbende op een foto als enige het recht om die foto openbaar te maken en te verveelvoudigen. Anderen mogen dat in beginsel alleen met voorafgaande toestemming van de rechthebbende, een licentie dus. Verder komen aan de maker van een foto op grond van artikel 25 Auteurswet persoonlijkheidsrechten toe, waaronder het recht op naamsvermelding bij de foto en het recht om zich te verzetten tegen wijziging van de foto. Degene die inbreuk maakt op deze rechten kan worden aangesproken tot vergoeding van de daardoor geleden schade aan de rechthebbende op grond van onrechtmatige daad.

4.5.

Naar het oordeel van de kantonrechter heeft ANP, mede gelet op het verweer van [gedaagde] , onvoldoende gesteld en onderbouwd om aan te kunnen nemen dat zij gerechtigd is om deze rechtsvordering in te stellen wegens auteursrechtinbreuk op de foto. Vast staat dat [fotograaf] de foto heeft gemaakt. Hij staat in de beeldbank van ANP ook vermeld als de fotograaf. Niet gesteld of gebleken is dat hij de foto heeft gemaakt terwijl hij in dienst was van ANP. Dit brengt mee dat de auteursrechten op de foto op grond van de hoofdregel van artikel 1 Auteurswet aan [fotograaf] toekomen. Op grond van artikel 2 Auteurswet is voor zowel de (gehele of gedeeltelijke) overdracht van auteursrechten als het verlenen van een exclusieve licentie een akte vereist. Het had daarom op de weg van ANP gelegen om te stellen en aan te tonen dat zij via zo’n akte rechten op de foto overgedragen heeft gekregen. Dat heeft zij nagelaten. De kantonrechter zal de vordering van ANP om die reden afwijzen.

4.6.

Aan een bespreking van de overige stellingen van partijen komt de kantonrechter niet meer toe.