Portretrecht

IEF 1476

Pittoresk & Hooggeleerde noot (3)

Lex Bruinhof van Wieringa Advocaten reageert in een artikel op Wieringa's corporate weblog op vonnis en Visser in de Portretrecht voor Panden-zaak (eerdere berichten hier):

"(...) Stevige taal. En ik moet u zeggen: het spreekt mij wel aan. Wie iets dat zo nabij staat als een eigen huis in de vorm van een afbeelding commercieel gaat exploiteren, kan zich er maar beter verdraaid goed rekenschap van geven dat de eigenaar daarmee accoord is. Simpelweg om redenen van, de kantonrechter zei het wat mij betreft uitstekend, "eigendom en privacy".

Toch is er ook kritiek. Hoogleraar auteursrecht prof. D.J.G. Visser schrijft op IEForum.nl dat het vonnis volgens hem onjuist is. Er bestaat immers geen 'portretrecht' op huizen, zo stelt hij, "en dat moeten we maar zo houden". Ook vindt hij het vreemd dat op deze manier aan de eigenaar een recht toekomt dat de architect niet eens heeft (en daar heeft hij gelijk in, sinds de wijziging van de Auteurswet in september 2004 is toestemming van de architect niet meer nodig).

Ik vind dit echter te star vanuit het auteursrecht gedacht. Er is nog veel meer onrechtmatige daads-recht out there dan wordt gecovered door de Auteurswet. "Inbreuk op eens anders recht" kan ook heel goed inbreuk op een privacy of eigendomsrecht zijn. De kantonrechter heeft dat goed gezien." Lees volledige artikel hier.

IEF 1465

Hooggeleerde noot

Noot prof. mr D.J.G. Visser bij Rechtbank Rotterdam, 3 januari 2006, LJN: AU9212. Eisers tegen Fortis Bank N.V. (lees het vonnis hier).

Dit vonnis lijkt mij onjuist. Er bestaat geen 'portretrecht' op huizen en/of natuurschoon en dat moesten we maar zo houden. Het zou ook nogal vreemd zijn dat wanneer, - sinds de recente wijziging van art. 18 Aw - , een architect zich níet kan verzetten tegen dit soort gebruik (vgl de zaak van de Leguaan-woningen), de eigenaar van een bouwwerk dat wel zou kunnen.

IEF 1132

De nieuwe kleren van de leraar

Een geanominiseerd portretrecht-vonnis van de Rechtbank Den Haag van 26 oktober 2005. Leraar A poseerde voor een amateurschildersgroep welke onder leiding stond van B. B vroeg na afloop van de posseersessie of hij foto's van A mocht maken. De verklaring van B aan A voor het maken van de foto's was dat het lesmateriaal betrof om de betreffende naaktstudies van A op een andere avond af te kunnen maken. A heeft hiervoor toestemming verleend. De foto van A is vervolgens door B op zijn website te koop aangeboden. De naakt foto van A is vervolgens op de school waar hij lesgeeft gaan circuleren.

A heeft B aansprakelijk gesteld voor de door hem geleden schade. De rechtbank wijst de vordering tot vergoeding van de materiele schadevergoeding af. A heeft geen sluitende afspraken gemaakt omtrent eventuele openbaarmaking of verveelvoudiging van de naaktfoto's door de cursisten. A heeft volgens de rechtbank bewust een risico genomen dat zijn naakt foto's in de openbaarheid terecht zouden kunnen komen. De rechtbank verwerpt het door A gestelde psychisch letsel. A heeft zich niet onder behandeling behoeven te stellen. Bovendien verwerpt de rechtbank de stelling van A dat het voor hem onmogelijk zou zijn om voor de door hem opgenomen Bapu-uren vervangende uren te verwerven, vanwege gemis aan causaliteit.

De immateriele schadevergoeding (E 4.500) wordt wel toegewezen, omdat meer dan voldoende is komen vast te staan dat A ten gevolge van het onrechtmatig handelen van B in zijn eer en goede naam is aangetast en/of vanwege de inbreuk op zijn portretrecht op andere wijze in zijn persoon is aangetast. De rechtbank houdt daarbij rekening met het beroep van B op matiging ex art. 6:109, met name vanwege zijn niet rooskleurige financiele situatie. Naaktfoto's verkopen loont kennelijk niet altijd.  Lees hier de uitspraak.

IEF 1129

De stellige suggestie

Uit een overzicht van ingezonden brieven aan Fanny & Alma, een wekelijkse rubriek in het Parool (tentamenvraag: denkt deze acteur terecht dat hij een zaak heeft?): “Dames, Ik heb in de PS van de Week van 27 november 2004, op bladzijde 20 en 2, een interview gelezen van uw hand met ‘Sinterklaas”. Mijns inziens banale vragen en banale antwooorden. Ik acteer elk jaar als de Amsterdamse Sinterklaas, u plaatst een foto van mij als Sinterklaas en wekt daarmee de stellige suggestie dat ik degene ben die de antwoorden heb gegeven. Dit is niet het geval en u schaadt mijn aanzien hiermee. Ik neem hiermee geen genoegen en onderneem juridische stappen tegen u. A. (Parool, 29 oktober 2005)
IEF 1000

Nieuwe fase koninklijk portretrecht

Meer dan een jaar na de uitspraak van het EHRM in de zaak over het portretrecht van prinses Caroline van Monaco (hier) gaat de RVD nu ook echt gebruik maken van deze handige jurisprudentie. Het Nederlands Dagblad bericht dat "Het verboden is foto's te publiceren van de vier zoons van prinses Margriet en professor Pieter van Vollenhoven en hun gezinnen. Wie toch foto's maakt en plaatst, wordt voor de rechter gesleept. Het gaat om foto's die in de privé-sfeer zijn gemaakt. Alleen wanneer de prinsen Maurits, Bernhard, Pieter-Christiaan en Floris een officiële rol vervullen, zoals op Koninginnedag, kunnen ze vrij worden gefotografeerd. 

(...) Het Europese Hof in Straatsburg bepaalde vorig jaar dat 'publieke figuren' aanspraak kunnen maken op een privé-leven, ook in het openbaar, Alleen als een foto bijdraagt aan 'een debat van algemeen belang' wint de persvrijheid het van het recht op privacy. Publicaties die alleen maar dienen om de nieuwsgierigheid naar het privé-leven te bevredigen, zijn niet toegestaan, aldus het Europese hof voor de rechten van de mens. Met dat arrest in de hand heeft de RVD een mediacode opgesteld." Lees hier iets meer.

IEF 994

Kootje, Lukas en Doortje

Goed nieuws voor liefhebbers van Hoge Raad 19 januari 1979, NJ 1979, 383: De KRO blaast de klassieke televisieserie 't Schaep met de 5 Pooten nieuw leven in. De avonturen van Kootje, Lukas en Doortje in het Amsterdamse café 't Schaep met de 5 Pooten zijn vanaf november 2006 weer op de buis te zien, meldde een KRO-woordvoerster maandag. Namen van acteurs die in de nieuwe serie gaan spelen, zijn nog niet bekend. Lees hier meer

IEF 987

goud verzilveren

O.a. het parool bericht dat de Nederlandse hockey-internationals munt willen slaan uit hun portretrechten en dat alle internationals, met uitzondering van Teun de Nooijer en Taeke Taekema hun krachten hebben gebundeld in de Stichting Beheer Imagerechten.

 De spelers zijn in overleg met de hockeybond KNHB over een nieuw contract. In het oude contract, dat tot en met de Olympische Spelen van Athene gold, deden de internationals afstand van hun portretrechten, in ruil voor enkele bonussen en premie’s. Volgens spelersvertegenwoordiger en advocaat Diederik Donk zou er sprake zijn van een conflict.

Volgens het bericht is het de spelers 'inmiddels wel duidelijk dat ze de afgelopen jaren enkele euro’s zijn misgelopen.' 'Het zijn nieuwe tijden, dan hoort daar dus ook een nieuw contract bij, aldus Guus Vogels, de doelman van Oranje, het is niet zo dat we nu simpel onze hand ophouden, nee, we gaan er gewoon actiever mee aan de slag. En daarom hebben we een stichting opgericht, waarin onze belangen behartigd worden.“

Volgens Johan Wakkie, de algemeen directeur van de KNHB, valt het allemaal wel mee. "Ik hoorde dat er spelers waren die dertigduizend euro zouden zijn misgelopen. Nou, dat lijkt me een misvatting (..) mensen die er verstand van hebben zeggen ook dat de spelers niet al te hoge verwachtingen moeten hebben. Ze zullen met een goed plan moeten komen en dat plan zal dan vervolgens ook nog eens goed uitgevoerd moeten worden. Door mensen die er verstand van hebben. En meer is het niet." (Parool 29 september 2005)

IEF 832

De illustrerende functie

Rechtbank Zutphen, 18 juli 2005 LJN: AU1424, 71250 / KG ZA 05-190. Eiseres tegen  Reformatorisch Dagblad. Redelijk portretrecht.

Het Reformatorisch Dagblad heeft niet dan wel onvoldoende gemotiveerd betwist dat de uitdrukkelijke toestemming van eiseres aan het RD voor gebruik van een in 2003 bij een “straatinterview” van haar gemaakte foto, slechts betrekking heeft op plaatsing van de foto bij het artikel over “vergroting van mobiliteit door scoot-mobiels”. Dat sprake is van een impliciete toestemming tot hergebruik van de foto ter illustratie van - kort gezegd - een artikel over de ziekte Multiple Sclerose, wordt voorshands niet gevolgd. Voor zover eiseres al in redelijkheid had dienen te voorzien dat haar foto zou worden hergebruikt, geldt dit gelet op de context van het artikel uit 2003 slechts voor artikelen over zaken (zoals verminderde mobiliteit) waarmee minder valide/zieke mensen in het algemeen te maken krijgen. Een artikel over (een medicijn voor) een ziekte die op geen enkele wijze verband houdt met de door eiseres ondervonden beperking valt buiten deze context, zodat eiseres plaatsing van haar foto bij een dergelijk artikel niet in redelijkheid had behoeven te voorzien.

Voldoende aannemelijk is dat een redelijk belang van eiseres zich tegen de publicatie verzet. Nu eiseres zeer herkenbaar op de foto staat in de context van een artikel over een bepaalde ernstige ziekte, is sprake van een inbreuk in haar persoonlijke levenssfeer. Uit het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer vloeit voort dat indien de openbaarmaking van een portret inbreuk maakt op dit recht, in beginsel sprake is van een redelijk belang van de geportretteerde als bedoeld in artikel 21 van de Auteurswet dat zich tegen die openbaarmaking verzet (HR 1 juli 1988, NJ 1988, 1000). Dat de belangen van het RD (met name de persvrijheid) zwaarder wegen dan die van eiseres wordt niet aannemelijk geacht. De illustrerende functie van de foto had - voorshands oordelend - op gelijke wijze kunnen worden vervuld door een anonieme foto of een foto van een andere persoon die daar (in die context) toestemming voor heeft gegeven. Plaatsing foto bij artikel over ernstige ziekte inbreuk op persoonlijke levensfeer. Vordering rectificatie afgewezen. Lees vonnis.