IEF 17776

Voorlopige voorziening ex art. 223 Rv niet toewijsbaar, want geen sprake van een kennelijke misslag

Hof Den Haag 29 mei 2018, IEF 17776; (Astrazeneca tegen Sandoz), http://www.ie-forum.nl/artikelen/voorlopige-voorziening-ex-art-223-rv-niet-toewijsbaar-want-geen-sprake-van-een-kennelijke-misslag

Hof Den Haag 29 mei 2018, IEF 17776; LS&R 1622 (Astrazeneca tegen Sandoz) Octrooirecht. De rechtbank [IEF 17615; LS&R 1593] vernietigde het Nederlandse deel van het Europese octrooi EP 138 van AstraZeneca. Zij is in hoger beroep gekomen en vordert bij wege van voorlopige voorziening als bedoeld in artikel 223 Rv een verbod tot inbreuk op EP 138. Sandoz heeft zich bij het verweer tegen deze vordering onder meer beroepen op de afstemmingsregel. AstraZeneca's vordering berust op de stelling dat in het oordeel van de rechtbank, naar het hof begrijpt, op vier punten sprake is van een kennelijke misslag. Alle vier de argumenten falen. Er is geen sprake van een kennelijke misslag. De voorlopige voorziening is niet toewijsbaar.

IEF 17775

EHRM: Overheden moeten voorzichtig zijn met het vaststellen van wat hate speech is en wat kritiek op autoriteiten is

EHRM 9 mei 2018, IEF 17775; (Stomakhin tegen Rusland), http://www.ie-forum.nl/artikelen/ehrm-overheden-moeten-voorzichtig-zijn-met-het-vaststellen-van-wat-hate-speech-is-en-wat-kritiek-op

EHRM 9 mei 2018, IEF 17775; IEFbe 2610; Application no. 52273/07 (Stomakhin tegen Rusland) Mediarecht. Vrijheid van meningsuiting. Uit het persbericht: Stomakhin heeft de Russische nationaliteit en woont in Rusland. Hij was de redacteur en uitgever van een maandelijks nieuwsblad tussen 2000 en 2004. De artikelen die hij schreef in het nieuwsblad gingen voornamelijk over de oorlog in Tsjetsjenië. In 2006 werd Stomakhin op basis van de door hem geschreven artikelen veroordeeld voor het aanzetten tot haat en rechtvaardiging van terrorisme en geweld. Hem werd een gevangenisstraf van vijf jaar en een verbod op de uitoefening van journalistiek van drie jaar opgelegd. Hij heeft de complete straf uitgezeten en werd vrijgelaten in maart 2011. Het EHRM constateert dat sommige artikelen de grenzen van acceptabele kritiek hebben overschreden en dat dit neerkwam op oproepen tot geweld en de rechtvaardiging van terrorisme. Andere uitspraken lagen echter binnen aanvaardbare grenzen van kritiek. Over het geheel genomen was er geen dringende maatschappelijke behoefte om de rechten van Stomakhin te beperken door hem voor sommige van zijn opmerkingen te straffen. Bovendien zijn door de hoogte van de straf zijn rechten geschonden. Er heeft een schending van artikel 10 EVRM plaatsgevonden. Het EHRM drong er bij de regeringen op aan voorzichtig te zijn bij het overwegen wat hate speech was en wat kritiek was op de autoriteiten.

IEF 17774

Dirk Visser - Loopt de rode zool in januari 2019 alsnog een blauwtje?

Dirk Visser

Charles Gielen (IEF 17770) meent dat “tekens die uitsluitend bestaan uit” (de vorm die, of) “een ander kenmerk dat, een wezenlijke waarde aan de waren geeft” na de implementatie van de EU Merkenrichtlijn (EU) 2015/2436 als geldig merk geregistreerd kunnen blijven als ze maar vóór die implementatie als merk zijn ingeschreven. Daarom denkt Gielen dat thans niets aan de geldigheid van het rode zool merk van Louboutin dat in 2009 is geregistreerd in de weg staat. Gielen stelt:

“Anders dan bij verval dient de nietigheid beoordeeld te worden naar het moment waarop de aanvrage van het ingeschreven merk werd verricht en kan een latere grond niet retroactief worden toegepast”.

IEF 17761

Benelux Merkencongres 2018: programma-update

Aanmelden Op donderdag 21 juni 2018 vindt het Benelux Merken Congres plaats in Amsterdam. Het programma is samengesteld door prof. mr. Tobias Cohen Jehoram en prof. dr. Martin Senftleben. Tijdens het Benelux Merken Congres worden alle recente ontwikkelingen in wetgeving en rechtspraak besproken en wordt stilgestaan bij de impact daarvan op de praktijk. Zie programma

IEF 17773

Nationale Opera weert recensent vanwege activistische houding door geen vrijkaarten meer te geven

Rechtbank Amsterdam 15 jun 2018, IEF 17773; ECLI:NL:RBAMS:2018:4056 (recensent tegen Stichting Nationale Opera & Ballet), http://www.ie-forum.nl/artikelen/nationale-opera-weert-recensent-vanwege-activistische-houding-door-geen-vrijkaarten-meer-te-geven

Vzr. Rechtbank Amsterdam 15 juni 2018, IEF 17773; ECLI:NL:RBAMS:2018:4056 (recensent tegen Stichting Nationale Opera & Ballet) Mediarecht. De Nationale Opera hoeft een recensent niet langer te voorzien van vrijkaarten of hem uit te nodigen voor besloten bijeenkomsten. De recensent kreeg – op zijn verzoek – vrijkaarten. De Opera is daarmee gestopt nadat hij in Het Parool een kritisch artikel over de programmering van de Opera had geschreven. De Opera gaf als reden hiervoor dat zij de recensent niet langer serieus nam als journalist vanwege zijn activistische houding. De recensent stelt zich op het standpunt dat de beslissing van de Nationale Opera om hem niet langer uit te nodigen voor de persbijeenkomsten en hem niet langer persvrijkaarten voor haar voorstellingen te verstrekken, neerkomt op censuur en een schending oplevert van zijn grondrecht op vrijheid van meningsuiting en vrije nieuwsgaring, verankerd in artikel 7 van de Grondwet en artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).  Het belang van de voor- en nazit lijkt vanuit journalistiek oogpunt beperkt te zijn, informatie is ook langs andere weg te verkrijgen.

IEF 17772

Onderzoek naar onjuistheden in beschuldiging, net zo min als de juistheid, kan niet in kort geding

Rechtbank Noord-Nederland 15 jun 2018, IEF 17772; ECLI:NL:RBNNE:2018:2252 (Huurstunt tegen NDC-Sikkom.nl), http://www.ie-forum.nl/artikelen/onderzoek-naar-onjuistheden-in-beschuldiging-net-zo-min-als-de-juistheid-kan-niet-in-kort-geding

Vzr. Rechtbank Noord-Nederland 15 juni 2018, IEF 17772; ECLI:NL:RBNNE:2018:2252 (Huurstunt tegen NDC-Sikkom.nl) Mediarecht. Onrechtmatige publicaties. Huurtstunt is een website waarop dagelijks huurwoningadvertenties worden geplaatst. Indien een woningzoekende echter wil reageren op advertenties, moet een maandelijks betaald premiumaccount worden afgesloten. Sikkom heeft voorafgaand aan de publicatie veel klachten ontvangen. Een journalist bij Sikkom publiceert een artikel "(...) : samen op boevenpad om studenten dubbel te verneuken". Er is nader onderzoek nodig, voor de beantwoording van de vraag of in hoeverre de beschuldiging van Sikkom ongegrond is, waarvoor een kort geding zich niet leent. Er kan niet met voldoende mate van zekerheid worden vastgesteld dat de beschuldiging in het artikel op onjuistheden berust (net zo min als kan worden vastgesteld dat de beschuldiging juist is). Vordering wordt afgewezen.

IEF 17771

Auteurs- en merkinbreuk op exclusieve luxe vastgoedaanbod door commercieel gebruik (privé) YouTubekanaal

Rechtbank Den Haag 15 jun 2018, IEF 17771; ECLI:NL:RBDHA:2018:7178 (KT Group tegen De Beheermakelaar), http://www.ie-forum.nl/artikelen/auteurs-en-merkinbreuk-op-exclusieve-luxe-vastgoedaanbod-door-commercieel-gebruik-priv-youtubekanaal
Living on the Beach

Vzr. Rechtbank Den Haag 15 juni 2018, IEF 17771; ECLI:NL:RBDHA:2018:7178 (KT Group tegen De Beheermakelaar) Auteursrecht. Merkenrecht. Dé Beheermakelaar bemiddeld aan- en verkoop en verhuur van vastgoed. KT Group handelt onder de naam Living on the Beach is een aanbieder van luxe vastgoedinvesteringen vanuit België en treedt op als exclusieve agent voor The Resort Group. KT Group en De Beheermakelaar hadden een overeenkomst voor bemiddeling op de Nederlandse markt van de vastgoedobjecten op de Kaapverdische eilanden van The Resort Group. Op diverse moment heeft De Beheermakelaar nog wel vastgoedpublicaties gedaan die exclusief toebehoren aan Living on the Beach. Het persoonlijke YouTube kanaal van de directeur van De Beheermakelaar wordt commercieel gebruikt, in de zin dat daarin duidelijk wordt gerefereerd aan De Beheermakelaar. Door na de samenwerking op het (persoonlijk) YouTubekanaal de video's te delen, waarin ook het Uniemerk is opgenomen, wordt zowel auteursrecht als merkrechtinbreuk gemaakt. Aan algemene verzoeken door KT Group om al het nog aanwezig materiaal te verwijderen, heeft De Beheermakelaar geen gehoor gegeven. Dat hebben zij niet met opzet materiaal heeft laten staan, het vermoeden dat dat is gebeurd om contact met De Beheermakelaar aan te moedigen, is niet met feitelijke gegevens ondersteund. Er is wel bereidheid getoond om aan concrete verwijderingsverzoeken gehoor te geven. De proceskosten worden gecompenseerd.

IEF 17770

Charles Gielen - Twijfel Dirk Visser over rode zool-merk Louboutin niet terecht

In zijn Mr.-stukje, gepubliceerd op IE-forum op 13 juni jl. (IEF 17764) schrijft Dirk Visser dat het na het arrest van het Europese Hof van 12 juni 2018 nog steeds onduidelijk is of "een" rode zool een geldig merk is. Dat valt in het algemeen van "een" rode zool inderdaad niet te zeggen. Ik neem dus aan dat hij op het in 2009 als Benelux-merk ingeschreven rode zool merk van Christian Louboutin doelt; daar gaat de zaak immers over. Waarom is dit volgens hem onduidelijk? Omdat volgens de nieuwe merkenrechtelijke regels niet alleen een teken dat uitsluitend bestaat uit de vorm, maar ook uit "een ander kenmerk van de waren" geweigerd kan worden indien dat kenmerk een wezenlijke waarde aan de waar geeft. En volgens Visser is een rode zool natuurlijk een ander kenmerk van de waar. Hij suggereert dus dat het rode zool merk er nog wel eens aan zou kunnen gaan, anders gezegd, nietigverklaard zou kunnen worden.

IEF 17769

Hoge koopprijs voor computerbestand met klant- en relatiegegevens geen substantiële investering

Rechtbank Overijssel 20 apr 2018, IEF 17769; ECLI:NL:RBOVE:2018:2005 (Rovidam Mondzorgbanen tegen gedaagde), http://www.ie-forum.nl/artikelen/hoge-koopprijs-voor-computerbestand-met-klant-en-relatiegegevens-geen-substanti-le-investering
Rovidam

Vrz. Rechtbank Overijssel 20 april 2018, IEF 17769; ECLI:NL:RBOVE:2018:2005 (Rovidam Mondzorgbanen tegen gedaagde) Databankenrecht. Geen substantiële investering. MZB dreef - tot haar faillissement - een werving en selectie-onderneming voor tandarts en mondzorgpraktijken. Rovidam heeft de goodwill en immateriële activa gekocht. Gedaagden beginnen een nieuwe onderneming en sturen een mailbericht rond. Rovidam vordert een verbod te communiceren dat enig bedrijf of persoon opvolger is van Rovidam en ieder actief of passief gebruik van de database te staken. Het heeft veel tijd en geld gekost om tot het grote computerbestand (15 Gb) te komen, er is dan ook een enorm bedrag voor betaald. Het moet echter gaan om de investering voor het aanleggen en niet om de investering gemoeid met het creëren van de gegevens. De koopprijs in 2010 is bepaald door de grote hoeveelheid klanten- en relatiegegevens die zijn opgenomen in het computerbestand, er is niet betaald voor de investering die was gemoeid met het creëren dan wel verzamelen van die gegevens, terwijl nu juist die investering meeweegt. Nieuwjaarswens met vermelding "Wanneer je ons niet direct herkent: Je krijgt deze mail omdat je je ooit hebt aangemeld bij Rovidam, met dat bestand werken wij" is ongelukkig geformuleerd met het noemen van de naam Rovidam, maar is niet onrechtmatig.

IEF 17768

Reactie CvTA op wijziging van de Wet toezicht

, IEF 17768; http://www.ie-forum.nl/artikelen/reactie-cvta-op-wijziging-van-de-wet-toezicht
cvta

CvTA, reactie op de internetconsultatie aanpassingswet Wet Toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties, 13 juni 2018. Het College is overwegend tevreden met het wetsvoorstel dat in menig opzicht de mogelijkheden verbetert om het toezicht te doen functioneren zoals het de Europese en de Nederlandse wetgever voor ogen staat. Voorbeelden hiervan zijn onder meer het bekorten van een omslachtig sanctietraject, de toepassing van het sanctie-instrumentarium op Onafhankelijke Beheersorganisaties (OBO's), de introductie van een toezeggingsbesluit, het instrumentarium van het verscherpt toezicht en een geheim houdingsregeling voor de toezichthouder.

IEF 17767

20 juni - BourgondIEz

Deelnemers bourgondIEz krijgen korting op Benelux Merkencongres (20 juni) of IE-Zomer Forum (28 juni). Op alle terreinen van de intellectuele eigendom ontwikkelt "het Zuiden" zich stormachtig. Kennis, slimme oplossingen, technologie, innovatie, creatie, vormgeving, sterke merken en kunst zijn alom vertegenwoordigd, net als de IE-professionals die zich daarmee bezighouden.

Wat nog ontbreekt, is een voedingsbodem voor deze professionals te leggen en bestendigen van onderlinge contacten, het delen van kennis en het aan elkaar scherpen van de (juridische) zwaarden. En wat biedt een betere en plezierigere voedingsbodem dan een bourgondisch diner voor en door vakgenoten onder de Maas en Waal, met een smakelijke inhoudelijke presentatie door advocaat en hoogleraar mr. Dick van Engelen.

IEF 17765

Franchisegevers niet-ontvankelijk want uitsluitend formele procespartij: de holding is materiële procespartij

Hof 's-Hertogenbosch 5 jun 2018, IEF 17765; ECLI:NL:GHSHE:2018:2370 (Franchisenemers), http://www.ie-forum.nl/artikelen/franchisegevers-niet-ontvankelijk-want-uitsluitend-formele-procespartij-de-holding-is-materi-le-proc

Hof 's-Hertogenbosch 5 juni 2018, IEF 17765; ECLI:NL:GHSHE:2018:2370 (Franchisenemers) Niet-ontvankelijk. Appellanten stellen dat de franchisenemers auteursrechtinbreuk plegen. De auteursrechten in kwestie berusten bij de holding. Appellant 1 heeft haar vorderingen in reconventie ingesteld als lasthebber van de holding. De rechtbank oordeelde dat voor een gedaagde geldt dat deze in reconventie niet in een hoedanigheid kan optreden die hij in conventie niet heeft of omgekeerd (136 Rv). Indien appellant 1 als lasthebber van de holding ontvankelijk zou worden geacht, dan zou zij in een hoedanigheid optreden die zij in conventie niet heeft. Zij is uitsluitend formele procespartij, die optreedt ten behoeve van holding als materiële procespartij. Appellanten hebben verder niet gesteld en onderbouwd waarom zij hun vorderingen kunnen baseren op de licentie die de holding heeft verstrekt. Appellant 1 is niet-ontvankelijk.

IEF 17766

Voeging bij een partij in hoger beroep die niet in het geding is verschenen

Hof Amsterdam 1 mei 2018, IEF 17766; ECLI:NL:GHAMS:2018:1520 (Earth Water inzake Earth Concepts tegen Upstream), http://www.ie-forum.nl/artikelen/voeging-bij-een-partij-in-hoger-beroep-die-niet-in-het-geding-is-verschenen

Hof Amsterdam 1 mei 2018, IEF 17766; ECLI:NL:GHAMS:2018:1520 en Rechtbank Amsterdam 28 juni 2017 (Earth Water inzake Earth Concepts tegen Upstream) Merkenrecht. Artikel 217 Rv. De rechtbank: Upstream Advertising heeft voldoende onderbouwd dat de registratie van de Benelux-merken Earth Water te kwader trouw heeft plaatsgevonden en dat zij aldus, geen recht op die merken heeft verkregen en dus ook niet bevoegd is om daarover de beschikken. Het hof: Voeging van Earth Water aan de zijde van een partij die niet in het geding is verschenen, failliete Upstream, is mogelijk althans voor de procedure in hoger beroep. Ter onderbouwing van de incidentele vordering tot voeging hebben Earth Water c.s. aangevoerd dat de merken waarvan Earth Concepts de overdracht vordert, al rechtsgeldig door Upstream Advertising zijn overgedragen aan Earth Water c.s. en dat Earth Concepts beoogt in deze procedure de eigendom van de merkregistraties te verkrijgen. Door toewijzing van die vordering zullen Earth Water c.s. nadelig worden getroffen.

IEF 17764

Dirk Visser - Rode Louboutin-zool: geen vorm, wel een merk?

Via Mr. In de zaak over de rode zool van de schoenen van Louboutin – die door schoenenketen Van Haren werd nagemaakt − heeft het HvJ EU op 12 juni 2018 geoordeeld dat de kleur van een zool geen ‘vorm’ is in de zin van een bijzondere weigeringsgrond in het Europese merkenrecht. Volgens die weigeringsgrond mag een vorm niet als merk worden ingeschreven als die vorm ‘een wezenlijke waarde aan de waren geeft’. De kleur van een zool blijkt nu geen vorm, dus hoeft het HvJ zich niet uit te spreken over de vraag of de kleur van die zool ‘een wezenlijke waarde aan de waren geeft’.

IEF 17763

Combinatie-ABC is in strijd met ratio van de ABC-Verordening verleend

Rechtbank Den Haag 11 jun 2018, IEF 17763; ECLI:NL:RBDHA:2018:6802 (MSD tegen Teva c.s.), http://www.ie-forum.nl/artikelen/combinatie-abc-is-in-strijd-met-ratio-van-de-abc-verordening-verleend

Vzr. Rechtbank Den Haag 11 juni 2018, IEF 17763; LS&R 1621; ECLI:NL:RBDHA:2018:6802 (MSD tegen Teva c.s) Octrooi. Aanvullend beschermingscertificaat (ABC) combinatieproduct. Onder de merknaam Inegy® brengt MSD een geneesmiddel op de markt dat wordt voorgeschreven ter verlaging van de concentraties in het bloed van LDL-cholesterol en triglyceriden, alsmede ter verhoging van HDL-cholesterol. MSD was houdster van Europees octrooi, later is een ABC verleend. Het mono-ABC verliep op 18 april 2018, een combinatie-ABC is tot en met 1 april 2019. De verlening van het combinatie-ABC is in strijd met de ratio van de ABC-Vo is verleend en om die reden nietig moet worden geacht. Op grond van de afstemmingsregel is de voorzieningenrechter gehouden zijn voorlopig oordeel af te stemmen op eindbeslissingen van de bodemrechter. De door MSD gevraagde voorlopige voorzieningen liggen derhalve voor afwijzing gereed. Geen aanleiding anders te beslissen dan in de bestuursrechtelijke procedure (ECLI:NL:RBDHA:2018:4081). Ambtshalve matiging proceskosten.

IEF 17762

Geen executie voor gebruik Vestival in oude algemene voorwaarden

Rechtbank Den Haag 8 jun 2018, IEF 17762; ECLI:NL:RBDHA:2018:6797 (Havensluis c.s. tegen gedaagde), http://www.ie-forum.nl/artikelen/geen-executie-voor-gebruik-vestival-in-oude-algemene-voorwaarden

Vzr. Rechtbank Den Haag 8 juni 2018, IEF ; ECLI:NL:RBDHA:2018:6797 (Havensluis c.s. tegen gedaagde) Executiegeschil dwangsommen. Onvoldoende aannemelijk dat vonnis van 7 maart [IEF 17545] is overtreden. Het gebruik “Vestival” op websites van derden waren verplichte verwijzing naar 'oude' algemene voorwaarden die raadpleegbaar moeten blijven omdat er tickets zijn verkocht voordat het vonnis is gewezen. In ernst kan worden betwijfeld, of het gebruik van de benaming “Vestival” als metatag moet worden aangemerkt als een schending van het gebod, maar het gebruik van deze metatag is onvoldoende aannemelijk. Havensluis c.s. heeft op sociale media aanzienlijke inspanningen verricht om berichten te verwijderen tot 2014 terug.

 

IEF 17760

Erwin Angad-Gaur - Reflecties: Praten, praten, praten

Erwin Angad-Gaur, Reflecties: Praten, praten, praten, Sena Performers Magazine 2018-2, p. 14-15. Als voorzitter van de sectie Uitvoerende Kunstenaars van Sena, en na twintig jaar secretaris van de Ntb te zijn geweest, kan ik iedereen bevestigen: het werk van bestuurders bestaat uit stukken lezen, stukken schrijven, maar vooral uit praten. Praten on en off the record. Praten om zaken in beweging te krijgen, om vertrouwen op te bouwen, om misstanden aan de kaak te stellen, bij de media of bij instanties. Praten tot je een ons weegt, soms. Lees verder

IEF 17759

HvJ EU: Louboutins zoolmerk is een geldig merk

12 jun 2018, IEF 17759; ECLI:EU:C:2018:423 (Louboutin tegen Van Haren), http://www.ie-forum.nl/artikelen/hvj-eu-louboutins-zoolmerk-is-een-geldig-merk

HvJ EU 12 juni 2018, IEF 17759; IEFbe 2598; C-163/16; ECLI:EU:C:2018:423 (Louboutin tegen Van Haren)
Merkenrecht. Uit het persbericht: Een merk bestaande uit een op de zool van een schoen aangebrachte kleur valt niet onder het verbod tot inschrijving van vormen Een dergelijk merk bestaat immers niet „uitsluitend uit de vorm” in de zin van de merkenrichtlijn. HvJ EU:

Artikel 3, lid 1, onder e), iii), van richtlijn 2008/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten moet aldus worden uitgelegd dat een teken bestaande uit een op de zool van een hooggehakte schoen aangebrachte kleur, zoals in het hoofdgeding aan de orde, niet uitsluitend bestaat uit de „vorm” in de zin van deze bepaling.

IEF 17749

15 juni - VvA: Big data en intellectuele eigendom: bescherming of botsing?

, IEF 17749; http://www.ie-forum.nl/artikelen/15-juni-vva-big-data-en-intellectuele-eigendom-bescherming-of-botsing

BIG DATA EN INTELLECTUELE EIGENDOM: BESCHERMING OF BOTSING?
Big-datatechnologie kent vele nuttige toepassingen in zowel de private als de publieke sector. De ontwikkeling van systemen met kunstmatige intelligentie gaat in rap tempo voort. Op de gegevensbronnen waarmee deze technologie wordt gevoed, kunnen echter auteursrechten en andere intellectuele eigendomsrechten rusten.

IEF 17758

HR: Investeringen voor totstandkoming van normgegevens van databank terecht buiten beschouwing gelaten

Hoge Raad 8 jun 2018, IEF 17758; ECLI:NL:HR:2018:856 (Pearson tegen Bär software), http://www.ie-forum.nl/artikelen/hr-investeringen-voor-totstandkoming-van-normgegevens-van-databank-terecht-buiten-beschouwing-gelate

HR 8 juni 2018, IEF 17758;  ECLI:NL:HR:2018:856 (Pearson tegen Bär software) Databankenrecht. Na Hof 'Derden mogen add-ons maken op niet-beschermde normtabellen met normgegevens'' [IEF 16386]. De Hoge Raad verwerpt het beroep. Uitgaande dat normgegevens dienen te worden aangemerkt als de zelfstandige elementen bedoeld in artikel 1 lid 1, aanhef en onder a Databankenwet, heeft het hof, de door Pearson gestelde investeringen die betrekking hebben op de totstandkoming van die normgegevens, terecht buiten beschouwing gelaten.